नम्रता अर्याल
भैरहवा– रुपन्देहीको भैरहवामा अत्याधुनिक कृषि बजार निर्माण भएको छ । सिद्धार्थनगर नगरपालिकाले कृषि उपजको व्यापारलाई व्यवस्थित गर्न भन्दै वडा न ं५ र १३ मा अत्याधुनिक कृषि भवन बनाएको हो । भवन बनेको ३ वर्षपुग्दा पनि भवन संचालन हुन भने सकेको छैन । भवन भाडामा लगाउन पटक पटक सुचना निकालेपनि भाडामा नगएको नगरपालिकाको भनाइ छ । तर, स्थानीयहरु सडक किनारमा सामान बेच्ने साना किसानलाई महलको भाडा तिरेर व्यापार गर्न लगाउन खोज्दा समस्या भएको बताउछन् ।
कृषि भवन हाल संचालन भइरहेको हाटबजार छेउमा छ । भवन निर्माण सम्पन्न भएको लामो समय बित्दा पनि संचालनमा आउन सकेको छैन । भवन संचालनमा नआउदा अहिले सडक क्षेत्रमै बजार लाग्दै आएको छ । यसले सवारी जाम हुने र दुर्घटनाका घटना बढेका छन । संचालनको जिम्मा लिएको सिद्धार्थनगर नरपालिकाले कृषि बजार संचालनका लागि पटक पटक टेन्डर खोलेपनि भाडामा नजादा समस्या भएको छ । तर, अन्य विकल्पबारे छलफल गरेको पाइदैन । यस भवनलाई भाडामा लगाउनको लागि ३ पटक भाडाको टेण्डर आवहृान गर्दा समेत कोही नआएको सिद्धार्थनगर नगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत जनक थापाले बताउनुहुन्छ ।

सामान्यतया हाट बजार भन्नाले किसान वा स्थानीय उत्पादनका सामान ल्याएर खुला आकाश मुनि बेच्ने ठाउँ हो । नुनदेखि सुनसम्मको कारोबार हुने हाटमा विपन्नदेखि उच्च वर्गका मानिसहरुको समान पहुँच हुन्छ । हाटबजारमा सामान बेच्नेहरु सातै दिन यता उताका हाटबजार गएर सामान बेच्छन् ।
हाट बजारमा किसानले सिधै ल्याएर सामान बेच्न पनि सक्छन् । हाटको धेरै भाडा नलाग्ने भएकाले अन्य व्यापारीले पनि अन्य ठूला पसल र सपिङ महलमा भन्दा केहि सस्तोमा सामान खरिद गर्न सकिन्छ भन्ने जनमानसमा बुझाई रहेको छ । त्यसैले हाटबजारमा सामान किन्नेहरुको भीड लाग्छ । रुपन्देहीको सिद्धार्थनगर नगरपालिकाले भने खुला आकाशमुनि लाग्ने हाट बजारलाई चार दिवाल भित्र राख्न करोडौंको भवन तयार पारेको छ ।
कृषि उपजको व्यापारलाई व्यवस्थित गर्न भन्दै रुपन्देहीको भैरहवामा अत्याधुनिक कृषि बजार निर्माण भएको छ । सिद्धार्थनगर नगरपालिका वडा न ं५ र १३ मा निमार्ण हुने उक्त अत्याधुनिक भवनलाई ब्लक ए र बी बनाएर छुट्टाइएको छ । जसमा ए ब्लकको निर्माण भने २०७९ मा नै सम्पन्न भएको थियो । नगरपालिकाले उक्त भवन भाडामा लगाउनका लागि पहिलो पटक २०७९ पुस ५ गते सुचना निकालेको थियो । तर पटक पटक सुचना निकाल्दा समेत भाडामा लैजान नसकेपछि थप विकल्प खोज्नुपर्ने भएको सिद्धार्थनगर नगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत जनक थापाले बताउनुहुन्छ ।
भैरहवाको यो बजार पुरानो मध्येको एक हो । विस २००७ साल तिर सुरु भएको भैरहवाको यो हाट बजारको पुरानो इतिहास छ ।सयौं साल पुरानो हाट बजार संस्कृतिलाई मेटाउँदै करोडांैको लागतमा भवन निर्माण गरिएको प्रति स्थानिय नागरिक अगुवा विजय सागर आक्रोश पोख्नुहुन्छ । भवन को साटो हाट लाग्ने गरेकै स्थामा गर्मी हुँदा घाम छेक्ने र पानी पर्दा ओत दिने किसिमले संरचना तयार गर्नु उचित हुने उहाँ बताउनुहुन्छ । संचालनका नआएको उक्त भवनलाई विकल्पको रुपमा चिस्यान केन्द र अन्य ब्यवसायहरु राख्न सकिने नागरिक अगुवा विजय सागरको सुझाव छ।
भैरहवामा लाग्ने यो हाट बजारमा ६० प्रतिशत तरकारीलाई छुट्टाइएको हुन्छ । प्रत्येक दिनको हाटबजारमा किसानले हरिया तराकारी लिएर आउँछन बचेको फिर्ता लिएर जान्छन् । एउटा साग बेच्ने ब्यापारी र साग किन्नकै लागि ३, ४ तला जान सक्दैन । त्यो धारणा अझै बनेको छैन । हाट बजार ब्यवसायी संघका अध्यक्ष होमराज पोख्रेलका अनुसार हाट बजार भनेको बन्द कम्प्लेक्स भित्र हुँदैन खुला आकाश मुनि हुने हो । किसानले आफ्नो बारीमा उब्जनी हुँदा मात्र बेच्न आउने भएकाले बर्षभरिको एउटा सटरको भाडा तिर्न नसक्ने उहाँले बताउनु भयो । बजार चलायमान नहुदासम्म किसानलाई प्रयोग गर्छन् तर बजार चलायमान भएपछि अन्यत्रबाट व्यापारी ल्याएर व्यापार गर्न दिने किसानहरुको दुखेसो छ ।
संघ र प्रदेश सराकारको लगानी रहेको यस भवनको निर्माण कार्यलाई ब्लक ए र बिको लगि छुट्टा छुट्टै सम्झौता गरिएको थियो । ब्लक ए अन्तर्गतको भवन निर्माणका लागि १२ करोड ५४ लाख ६० हजार सात सय एकहत्तर रुपैंया बजेट आव्हान गरेकोमा ९ करोड ५८ लाख ५२ हजार एक सय चौवन्न रुपैंयामा सम्झौता भएको थियो । तर फिनिसिङ्ग लगायतका काम सम्पन्न गर्दा भने १३ करोड बढी खर्च भएको नगरपालिकाका इन्जिनियर सागर श्रेष्ठले बताउनु भयो । इन्जिनियर श्रेष्ठका अनुसार ब्लक बी अन्तर्गतको भवन निर्माणका लागि २४ करोड २७ लाख ४८ हजार चार सय उनन्पचास रुपैयाँ बजेट आवहृान गरेकोमा बिकास एण्ड ब्रदर्श आत्रेय र बस्नेत जेभी सिनामङलले १६ करोड ३८ लाख १७ हजार दुई सय साठी रुपैंयामा सम्झौता गरेको थियो । तर अहिले बजेट अभाभको कारणले गर्दा काम रोकिएको छ । पुरानो ३ करोड रुपैंया भुक्तानि हुन अझै बाँकी छ ।

६ तल्ले भवनमा निमार्ण हुने यस भवनमा बेसमेन्ट,चिस्यान केन्द,आधुनिक कृषि बजार,रेष्टुरेण्ट,लगायतको सुबिधा रहने बताइएको छ । तर जुन उद्धेश्यका साथ यो निर्माण गरिएको हो त्यो उद्धेश्य राम्रो भएता पनि आर्थिक मन्दीसंगै भाडा महंगो र बजार क्षेत्र भन्दा अलि भित्र भएकोले ब्यापारीहरु आर्कषित हुन नसकेको सिद्धार्थ उद्योग बाणिज्य संघका अध्यक्ष नेत्र आचार्यले बताउनु भयो ।
पछिल्लो समय भने उक्त भवनलाई सञ्चालनका लागि वडा नं ५ का वडा अध्यक्षको संयोजकत्वमा बजार ब्यवस्थापन समिति गठन भएको छ । त्यसले बजार सन्चालनका लागि तयारी गरीरहेकाले अब छिटै सन्चालनमा जाने नगरपालिकाका उपप्रमुख उमा अधिकारीले बताउनु भयो ।